Aмир Темур таваллудининг 690 йиллиги

// 06.04.2026 Босма кўриниш Юклаб олиш: pdf (7.92 MB)

Амир Темур “Тузуклари”да давлат бошқарувида илм-фан, ҳунармандчилик ва кимё (алкимё) асосларига катта эътибор қаратилган. 

У олимлар ва муҳандисларни қўллаб-қувватлаб, металлургия, қуролсозлик ва пиротехника каби амалий кимё соҳаларининг ривожланишига замин яратган. Бу эса давлатнинг ҳарбий қудратини оширган. 

Амир Темурнинг илм ва кимёга эътиборининг асосий йўналишлари:

  • Илм-фан ҳомийси: Темур олимлар, файласуфлар ва тарихчилар билан суҳбатлашишни хуш кўрган, уларга ғамхўрлик қилган.
  • Амалий кимё (металлургия ва қуролсозлик): Қўшинни энг замонавий қурол-яроғлар билан таъминлаш мақсадида металл эритиш, қотишмалар яратиш ва ўқотар қуроллар учун “қора дори” (порох) ишлаб чиқаришга катта эътибор берган.
  • Чет эл олимларини жалб қилиш: Давлатда илм-фанни ривожлантириш учун бошқа юртлардан етук мутахассисларни, жумладан, амалий кимё ва муҳандисликни билганларни пойтахтга таклиф этган.
  • Ҳунармандчиликни қўллаб-қувватлаш: Кимёвий жараёнларга асосланган рангсозлик, қоғоз ишлаб чиқариш ва заргарлик санъати юксалган. 

Хулоса қилиб айтганда, Темур “Тузуклари”да илм-фан давлат мустаҳкамлигининг асосий омили сифатида қаралган ва кимё фани амалий натижалар (қурол ва тўп ишлаб чиқариш) орқали давлат ҳимоясига хизмат қилган.
 


Сўнгги янгилаш санаси: 06.04.2026