
Etilen (С2H4) — eng oddiy toʻyinmagan uglevodorod, olefinlar qatorining birinchi vakili boʻlgan, oʻziga xos hidli, rangsiz, yonuvchan gaz.
U sanoat kimyosida juda muhim xomashyo boʻlib, asosan polietilen, etilenglikol va boshqa organik birikmalar ishlab chiqarishda qoʻllaniladi.
Asosiy xususiyatlari:
Tuzilishi: Molekulasida ikkita uglerod atomi oʻzaro qoʻsh bogʻ (С =С) orqali bogʻlangan.
Fizik holati: Rangsiz gaz, havodan biroz yengilroq, suvda yomon eriydi.
Kimyoviy faolligi: Qoʻsh bogʻ hisobiga birikish reaksiyalariga (masalan, galogenlar, vodorod bilan) oson kirishadi.
Tabiatda: Oʻsimliklarning oʻsishi va mevalarning pishishini tezlashtiruvchi fitogormon vazifasini bajaradi.
Ishlatilishi:
1.Polietilen ishlab chiqarish: Dunyodagi etilenning eng katta qismi polietilen (polimer) ishlab chiqarishga sarflanadi.
2.Sintetik xomashyo: Etilenglikol, etilbenzol, stirol, vinilxlorid kabi kimyoviy moddalar olinadi.
3.Qishloq xoʻjaligi: Mevalarni (masalan, banan, pomidor) tezroq pishirish uchun qoʻllaniladi.
Etilen asosan neft va tabiiy gazlarni piroliz (yuqori haroratda parchalash) qilish orqali olinadi.