Singapurda aralash plastik qadoqlarni qayta ishlashning yangi usuli ishlab chiqildi

Singapurdagi Nanyan texnologiya universiteti (NTU Singapore) olimlari koʻp qatlamli plastik qadoqlarni qayta ishlashga moʻljallangan yangi texnologiyani ishlab chiqdilar. DIPS (depolymerisation-induced polymer separation) deb nomlangan mazkur usul aralash plastik tarkibidagi bir turdagi plastikni tanlab parchalaydi va boshqa materiallarga taʼsir koʻrsatmaydi. Bu esa har bir materialni alohida ajratib olish va qayta ishlatish imkonini beradi.

DIPS texnologiyasi reaktiv ekstruziya usuliga asoslangan boʻlib, u erituvchilarsiz amalga oshiriladigan uzluksiz sanoat jarayoni hisoblanadi. Bunda ekstruder bir vaqtning oʻzida kimyoviy reaktor vazifasini ham bajaradi. Aralash qadoqlarni qayta ishlash jarayonida polietilentereftalat (PET) arzon va keng tarqalgan reagent boʻlgan glitserin bilan reaksiyaga kirishib, kichik molekulalargacha parchalanadi. Natijada PETni polipropilendan (PP) oson ajratib olish mumkin boʻladi.

Jarayon atmosfera bosimida va erituvchilarsiz kechishi sababli anʼanaviy kimyoviy qayta ishlash usullariga nisbatan xavfsizroq hamda iqtisodiy jihatdan samaraliroq boʻlishi mumkin.

Laboratoriya sinovlari davomida qayta tiklangan polipropilenning mexanik xususiyatlari deyarli birlamchi plastik darajasida saqlanib qolgan. Uning choʻzilishga chidamlilik koʻrsatkichi dastlabki darajaning 90 foizigacha yetgan. Tadqiqotchilarning fikricha, DIPS yondashuvini boshqa turdagi aralash plastik materiallarga ham qoʻllash va uni sanoatda keng tarqalgan ekstruzion uskunalar yordamida yirik miqyosda joriy etish mumkin.