
Xitoyda bambuk asosida tayyorlangan, 50 kun ichida toʻliq parchalanib ketadigan mustahkam plastik yaratildi
U sanoatda — avtomobil qismlaridan tortib, qurilish konstruksiyalarigacha — anʼanaviy neft-kimyo materiallarining oʻrnini bosishi mumkin.
Yangi ishlanma yuqori mustahkamlik, issiqlikka chidamlilik, qayta ishlash imkoniyati va tabiiy sharoitda ikki oydan kam vaqt ichida toʻliq parchalanib ketish xususiyatlarini oʻzida mujassam etgan.Material Davey Chjao rahbarligidagi Shimoliy-sharqiy oʻrmon-texnik universiteti va Shenyan kimyoviy texnologiyalar universiteti jamoalari tomonidan yaratilgan. Aksariyat “bambuk plastiklari” amalda epoksid yoki sintetik smolalar qoʻshilgan kompozitlar boʻlsa, ushbu yangi material butunlay qazilma polimerlardan xoli boʻlib, atrof-muhitda hech qanday plastik qoldiq qoldirmaydi.
Xususiyatlari jihatidan bambuk plastigi koʻplab keng tarqalgan materiallardan ustun. Uning choʻzilishga chidamlilik mustahkamligi 110 MPa ga yetadi — bu polilaktid kislotasi (PLA) va zarbaga chidamli polistirolga nisbatan taxminan ikki barobar yuqori. Egilishdagi elastiklik moduli 6,4 GPa ni tashkil etadi, bu esa materialning yuqori qattiqligini koʻrsatadi. Qayta ishlangandan soʻng ham u dastlabki mustahkamligining 90 foizigacha saqlab qoladi. Ekspluatatsiya vaqtida 100 °C gacha barqaror, 180 °C dan ortiq haroratga chidamli, –30 °C gacha boʻlgan sovuqqa va yuqori namlikka deformatsiyasiz bardosh beradi.Bu xususiyatlarning kaliti — sellyulozaning molekulyar muhandisligida.
Tadqiqotchilar ekologik xavfsiz erituvchilar yordamida bambuk tuzilmasini alohida sellyuloza zanjirlarigacha “ochadilar”, soʻngra etanol yordamida ularni mustahkam vodorod bogʻlari bilan birlashgan zich va bir xil tarmoqqa qayta yigʻadilar.
Natijada kompozit emas, balki bir xil tuzilishga va oldindan bashorat qilinadigan xossalarga ega yaxlit material hosil boʻladi — bu bioplastiklar orasida kam uchraydigan holat.